Wat de onderzoeken samen laten zien
Het bewijs is schaarser dan voor vaginaal gebruik en komt vooral uit onderzoeken bij mannen die seks hebben met mannen, uitgevoerd in het kader van infectiepreventie.
Een systematische review voor de WHO concludeert dat glijmiddelen, hoewel het bewijs beperkt is, een aanvaardbare optie lijken om de seksuele gezondheid en het seksuele welzijn te verbeteren.
In een dagboekonderzoek met volwassen vrouwen hing glijmiddel op waterbasis samen met meer genot en tevredenheid bij anale seks dan geen glijmiddel gebruiken.
Wat het condoom betreft, bracht een onderzoek bij mannelijke stellen het knappen ervan in verband met het niet gebruiken van extra glijmiddel of het gebruik van een ongeschikt middel.
Ander onderzoek voegt nuances toe: een klein onderzoek zag veranderingen in de rectale microbiota na zeven dagen toepassing van een hyperosmolair glijmiddel; bij Nigeriaanse mannen hing het gebruik van vaseline samen met een lagere diversiteit van de microbiota; een carrageengel liet geen beschermend effect zien tegen anaal HPV en had meer bijwerkingen dan de placebo; en in een patiënt-controleonderzoek hing het delen van glijmiddel bij fisting samen met recente hepatitis C.
De onderzoeken, één voor één
We hebben 7 gecontroleerde onderzoeken verzameld. Elke samenvatting is van ons; het citaat tussen aanhalingstekens is letterlijk overgenomen uit de originele samenvatting, in het Engels.
Inhoud (7)
Type onderzoek: Systematische review2021
Wat ze vonden: Een systematische review voor de WHO concludeert dat glijmiddelen, hoewel het bewijs beperkt is, een aanvaardbare optie lijken om de seksuele gezondheid en het seksuele welzijn te verbeteren. (Kennedy et al., 2021)
Populatie Review van onderzoeken naar effectiviteit en voorkeuren bij uiteenlopende groepen Tijdschrift Sex Reprod Health Matters
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Although evidence is limited, lubricants appear to offer an acceptable approach to improving sexual health and well-being.” Kennedy et al., 2021
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: OnderzoekSteekproef n = 2.4532011
Wat ze vonden: In een dagboekonderzoek met 2.453 vrouwen hing glijmiddel op waterbasis samen met meer genot en seksuele tevredenheid bij anale seks met een penis, vergeleken met geen glijmiddel gebruiken. (Herbenick et al., 2011)
Populatie 2.453 volwassen vrouwen die 5 weken lang een van zes glijmiddelen op water- of siliconenbasis gebruikten Tijdschrift J Sex Med
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Water-based lubricant use was associated with higher ratings of sexual pleasure and satisfaction for penile-anal sex as compared with no lubricant use.” Herbenick et al., 2011
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: OnderzoekSteekproef n = 2832001
Wat ze vonden: In een onderzoek met 283 mannelijke stellen hing het knappen van het condoom onder meer samen met het niet gebruiken van extra glijmiddel en het gebruik van een ongeschikt glijmiddel. (Golombok et al., 2001)
Populatie 283 stellen van homoseksuele mannen Tijdschrift AIDS
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Behaviours associated with breakage were unrolling the condom before fitting to the penis, longer penis length, absence of additional lubricant, the use of inappropriate lubricant, and longer duration of intercourse” Golombok et al., 2001
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Gerandomiseerd klinisch onderzoekSteekproef n = 602018
Wat ze vonden: In een onderzoek met 60 mannen die seks hebben met mannen hing het zeven dagen aanbrengen van een hyperosmolair glijmiddel in de endeldarm samen met veranderingen in de rectale microbiota, zonder invloed op de concentraties van de hiv-profylaxegeneesmiddelen. (Haaland et al., 2018)
Populatie 60 hiv-negatieve mannen die seks hebben met mannen Tijdschrift J Int AIDS Soc
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Repeated rectal application of a hyperosmolar lubricant does not affect mucosal PrEP drug concentrations but is associated with changes in the rectal microbiome.” Haaland et al., 2018
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Gerandomiseerd klinisch onderzoek2022
Wat ze vonden: In een placebogecontroleerd onderzoek bij mannen die seks hebben met mannen liet een carrageengel bij anale seks geen beschermend effect zien tegen nieuwe detecties van anaal HPV en had hij meer bijwerkingen (59,8% tegenover 39,8% met placebo). (Laurie et al., 2022)
Populatie Homoseksuele mannen, biseksuele mannen en andere mannen die seks hebben met mannen, in Montreal (Canada) Tijdschrift Sex Transm Infect
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“The interim analysis did not demonstrate a protective effect of carrageenan on the risk of new detections of anal HPV infection among gbMSM.” Laurie et al., 2022
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Observationeel onderzoek2026
Wat ze vonden: Bij Nigeriaanse mannen die seks hebben met mannen hing het gebruik van vaseline als glijmiddel bij anale seks samen met een lagere diversiteit van de rectale microbiota (observationeel onderzoek). (Nowak et al., 2026)
Populatie Nigeriaanse mannen die seks hebben met mannen Tijdschrift Sci Rep
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Lower α-diversity (Shannon) was associated with use of petroleum jelly lubricant for anal sex.” Nowak et al., 2026
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Patiënt-controleonderzoek2024
Wat ze vonden: In een patiënt-controleonderzoek met mannen die seks hebben met mannen in Duitsland hing het delen van het glijmiddel dat bij fisting werd gebruikt samen met een recente hepatitis C-infectie, samen met andere handelingen waarbij bloedcontact optreedt. (Schmidt et al., 2024)
Populatie 197 gevallen van recente hepatitis C en 314 controles, mannen die seks hebben met mannen, in Duitsland Tijdschrift HIV Med
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Factors independently associated with case status included sex-associated rectal bleeding, shared fisting lubricant, anal douching” Schmidt et al., 2024
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Heb je pijn of ongemak? Raadpleeg dan een zorgprofessional.
