Wat de onderzoeken samen laten zien
Het condoom is een van de best onderzochte onderwerpen in de seksuele gezondheid. Een Cochrane-review bij heteroseksuele stellen waarvan een van beiden hiv had, schatte dat altijd condoomgebruik het aantal nieuwe infecties met ongeveer tachtig procent verlaagt (Weller et al., 2001).
En het vrouwencondoom samen met het mannencondoom gebruiken voorkwam meer seksueel overdraagbare infecties dan alleen het mannencondoom, volgens een review van vijftien onderzoeken (Wiyeh et al., 2020).
Condooms zonder latex, zoals van polyurethaan, zijn het alternatief voor mensen met een latexallergie. Een meta-analyse vond dat ze vaker knappen dan latexcondooms, maar toch een aanvaardbare optie blijven (Gallo et al., 2006).
De onderzoeken komen niet helemaal overeen: in het ene verschilde het knappen van het polyurethaancondoom niet van dat van latex, in een ander had het meer storingen, al waren ze allemaal laag, en in een derde bleek het niet even goed te beschermen tegen zwangerschap (Potter et al., 2003; Potter et al., 2024; Steiner et al., 2003).
Veel storingen hebben te maken met hoe het condoom wordt gebruikt. In een onderzoek met bijna vijfduizend gemeenschappen verminderde glijmiddel het knappen en afglijden, zowel bij anale als bij vaginale seks (Siegler et al., 2019).
Bij studenten in de Verenigde Staten hingen passproblemen en andere gebruiksfouten samen met knappen, en in Vlaanderen komen ongemak en pasvorm naar voren als drempels om het te gebruiken (Butler et al., 2025; Dewaele et al., 2024).
In twee onderzoeken bij mannen die seks hebben met mannen kwamen storingen vaak voor, en nog vaker onder invloed van middelen (Sandfort et al., 2025; Gray et al., 2024). Met de partner over het condoom praten hing samen met het consequent gebruiken ervan (Edison et al., 2022).
Het soort glijmiddel doet ertoe: in een laboratoriumonderzoek uit 1989 verminderde een minuut contact met minerale olie de sterkte van latex met ongeveer negentig procent (Voeller et al., 1989).
Het vrouwencondoom vraagt van zijn kant oefening: bij vrouwen in Durban namen de storingen sterk af tussen de eerste en de vierde gebruiksperiode, en de helft van een groep Australische vrouwen had enige moeite met het inbrengen (Beksinska et al., 2015; Fenwick et al., 2021).
De nieuwe modellen hadden niet meer storingen dan het referentiemodel (Beksinska et al., 2013).
De onderzoeken, één voor één
We hebben 16 gecontroleerde onderzoeken verzameld. Elke samenvatting is van ons; het citaat tussen aanhalingstekens is letterlijk overgenomen uit de originele samenvatting, in het Engels.
Type onderzoek: Systematische review2001
Wat ze vonden: Een systematische review van 14 onderzoeken bij heteroseksuele stellen die serodiscordant zijn voor hiv wijst erop dat consequent condoomgebruik samenhangt met een vermindering van ongeveer 80 % van de hiv-incidentie. (Weller et al., 2001)
Populatie Heteroseksuele stellen waarvan een van beiden hiv heeft Tijdschrift Cochrane Database Syst Rev
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“This review indicates that consistent use of condoms results in 80% reduction in HIV incidence.” Weller et al., 2001
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Meta-analyse2006
Wat ze vonden: Een meta-analyse vond meer klinische breuken bij condooms zonder latex dan bij latexcondooms (odds ratio van 2,6 tot 5,0), hoewel ze een aanvaardbaar alternatief blijven voor mensen met een allergie. (Gallo et al., 2006)
Populatie Gebruikers van mannencondooms in gerandomiseerde onderzoeken Tijdschrift Cochrane Database Syst Rev
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“The nonlatex condoms had significantly higher rates of clinical breakage than their latex comparison condoms” Gallo et al., 2006
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Meta-analyseSteekproef n = 6.9212020
Wat ze vonden: Een review van vijftien onderzoeken met 6921 vrouwen concludeert dat het vrouwencondoom samen met het mannencondoom gebruiken meer seksueel overdraagbare infecties voorkomt dan alleen het mannencondoom. (Wiyeh et al., 2020)
Populatie Vrouwen in onderzoeken naar het vrouwencondoom Tijdschrift BMC Public Health
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“The use of female plus male condoms is more effective than use of male condoms only in preventing STIs and may be as effective as the male condom only in preventing HIV.” Wiyeh et al., 2020
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Gerandomiseerd klinisch onderzoekSteekproef n = 9012003
Wat ze vonden: Bij 901 stellen bleek het polyurethaancondoom niet even doeltreffend als het latexcondoom om zwangerschap te voorkomen (9,0 % tegenover 5,4 % na zes maanden). (Steiner et al., 2003)
Populatie Stellen die het condoom als enige anticonceptiemiddel gebruikten Tijdschrift Obstet Gynecol
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“The polyurethane condom was not shown to be as effective as the latex comparator condom for pregnancy prevention.” Steiner et al., 2003
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Gerandomiseerd klinisch onderzoek2003
Wat ze vonden: In een onderzoek met een polyurethaancondoom was het klinische knappen 0,6 % tegenover 1,3 % bij het latexcondoom, zonder significant verschil. (Potter et al., 2003)
Populatie Condoomgebruikers in de regio Parijs Tijdschrift Contraception
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“The polyurethane condom was therefore equivalent to the latex condom in terms of clinical failure rate.” Potter et al., 2003
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Gerandomiseerd klinisch onderzoekSteekproef n = 3002024
Wat ze vonden: Bij 300 stellen hadden ultradunne polyurethaancondooms meer storingen (knappen en afglijden) dan het latex controlecondoom, maar alle hadden lage storingspercentages. (Potter et al., 2024)
Populatie Seksueel actieve heteroseksuele stellen van 18 tot 45 jaar Tijdschrift Reprod Health
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Although the total failure rates (breakage and slippage) for the polyurethane condoms were higher than for the control Latex C condom, all condoms performed extremely well with low failure rates compared to similar condom studies.” Potter et al., 2024
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Gerandomiseerd klinisch onderzoekSteekproef n = 6002013
Wat ze vonden: In een onderzoek met 600 vrouwen waren drie nieuwe ontwerpen van het vrouwencondoom niet slechter dan de FC2 wat storingen betreft, binnen de verwachte marge. (Beksinska et al., 2013)
Populatie Vrouwen van 18 tot 45 jaar in Shanghai en Durban Tijdschrift Lancet Glob Health
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Non-inferiority was shown for all condom failure events for the three new devices versus the FC2, within the predefined margin.” Beksinska et al., 2013
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Analyse van placebogroepen uit klinische onderzoeken2019
Wat ze vonden: In een gerandomiseerd onderzoek met 4884 gemeenschappen met condoom was de storing (knappen of afglijden) lager wanneer glijmiddel werd gebruikt, zowel bij anale als bij vaginale seks. (Siegler et al., 2019)
Populatie Mannen die seks hebben met mannen en mannen die seks hebben met vrouwen, in Atlanta Tijdschrift EClinicalMedicine
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Sex acts for which lubricant was used had lower failure for both anal and vaginal sex, with no difference in odds of failure between them.” Siegler et al., 2019
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Analyse van placebogroepen uit klinische onderzoekenSteekproef n = 3002015
Wat ze vonden: Een gerandomiseerd crossover-onderzoek met vrouwen in Durban vond dat de storingen van het vrouwencondoom daalden van 7,7 % in de eerste gebruiksperiode tot 1,2 % in de vierde, ongeacht het model. (Beksinska et al., 2015)
Populatie Vrouwen in Durban (Zuid-Afrika) die het vrouwencondoom gebruiken Tijdschrift Contraception
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“the number of failures in the first condom use period was 103 (7.7%), decreasing to 43 events (3.2%) in the second, 33 (2.5%) in the third and 16 (1.2%) in the fourth.” Beksinska et al., 2015
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Observationeel onderzoekSteekproef n = 4012025
Wat ze vonden: Een cohortonderzoek met mannen die seks hebben met mannen in Kenia, Malawi en Zuid-Afrika vond dat het afglijden van het condoom voorkwam bij 10,2 % van de gemeenschappen en het knappen bij 11,7 %, en dat beide vaker voorkwamen onder invloed van middelen. (Sandfort et al., 2025)
Populatie Mannen die seks hebben met mannen in Kenia, Malawi en Zuid-Afrika Tijdschrift Sex Transm Dis
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Condom slippage was reported in 194 (10.2%) of the 1908 sexual interactions reported by participants and breakage in 223 (11.7%) interactions.” Sandfort et al., 2025
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Observationeel onderzoekSteekproef n = 3432024
Wat ze vonden: Bij 343 serodiscordante mannelijke stellen waren er 717 condoomstoringen (knappen of afglijden) bij ongeveer 25.831 handelingen met condoom, en 26,5 % van de hiv-negatieve deelnemers meldde minstens één storing met hun partner uit het onderzoek. (Gray et al., 2024)
Populatie Hiv-negatieve mannen in serodiscordante stellen in Australië, Brazilië en Thailand Tijdschrift AIDS Behav
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“was reported by 91/343 (26.5%) HIV-negative partners” Gray et al., 2024
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Enquête (dwarsdoorsnedeonderzoek)Steekproef n = 1.5842025
Wat ze vonden: Een enquête onder 1584 universiteitsstudenten in de VS die het afgelopen jaar een uitwendig condoom hadden gebruikt, vond dat passproblemen, afglijden en andere gebruiksfouten samenhingen met het knappen van het condoom. (Butler et al., 2025)
Populatie Cisgender universiteitsstudenten in de VS die het afgelopen jaar een uitwendig condoom gebruikten Tijdschrift Arch Sex Behav
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Multivariate logistic regression indicated that relationship status, applying condom on wrong side, adding condom after sex started, removing condom during sex, condom slipping off, and problems with fit were predictors for condom breakage.” Butler et al., 2025
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Analyse van placebogroepen uit klinische onderzoekenSteekproef n = 2.2912022
Wat ze vonden: Een analyse van een clustergerandomiseerd onderzoek met 2291 universiteitsstudenten vond dat wie over condoomgebruik communiceerde en een hoge zelfeffectiviteit had om instemming te krijgen, de grootste kans had het consequent te gebruiken. (Edison et al., 2022)
Populatie Universiteitsstudenten in de VS Tijdschrift J Adolesc Health
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Odds of consistent condom use were highest among students reporting condom use communication and high self-efficacy to obtain sexual consent (AOR = 1.99, 95% CI = 1.58, 2.51).” Edison et al., 2022
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Enquête (dwarsdoorsnedeonderzoek)2024
Wat ze vonden: Een mixed-methodsonderzoek in Vlaanderen, met een enquête onder meer dan 14.000 deelnemers, concludeert dat praktische drempels, zoals ongemak en pasvorm, het condoomgebruik beïnvloeden. (Dewaele et al., 2024)
Populatie Algemene bevolking van Vlaanderen (België) Tijdschrift Int J Environ Res Public Health
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“These findings underscore the complexity of CU behavior, showing that practical barriers (e.g., discomfort, fit) and personal beliefs play pivotal roles.” Dewaele et al., 2024
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Enquête (dwarsdoorsnedeonderzoek)Steekproef n = 2842021
Wat ze vonden: Bij 284 Australische vrouwen die het vrouwencondoom uitprobeerden, meldde 51 % enige moeite met het inbrengen. (Fenwick et al., 2021)
Populatie Cis heteroseksuele vrouwen in New South Wales Tijdschrift PLoS One
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“Fifty-one percent (104/205) reported experiencing some difficulty in insertion” Fenwick et al., 2021
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Type onderzoek: Laboratoriumonderzoek1989
Wat ze vonden: In een laboratoriumtest verminderden zestig seconden contact met minerale olie de sterkte van latexcondooms met ongeveer 90 %. (Voeller et al., 1989)
Populatie Latexcondooms uit de handel (laboratoriumproef) Tijdschrift Contraception
Letterlijk citaat uit de originele samenvatting (in het Engels)
“As little as sixty seconds' exposure of commercial latex condoms to mineral oil, a common component of hand lotions and other lubricants used during sexual intercourse, caused approximately 90% decrease in the strength of the condoms” Voeller et al., 1989
Bekijk het origineel: DOI · PubMed
Heb je pijn of ongemak? Raadpleeg dan een zorgprofessional.
